الشيخ الصدوق ( مترجم : كاظمى )
89
ثواب الأعمال وعقاب الأعمال ( فارسى )
11 . حدّثني محمّد بن الحسن قال حدّثني الحسين بن الحسن بن أبان عن الحسين بن سعيد عن حمّاد بن عيسى عن إبراهيم بن عمر رفعه إلى أبي عبد اللّه عليه السّلام في قول اللّه عزّ و جلّ إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ قال صلاة المؤمن باللّيل تذهب بما عمل من ذنب بالنّهار . . . . امام صادق عليه السّلام در توضيح اين آيه « همانا نيكىها ، بدىها را از بين مىبرند » . فرمودند : نماز مؤمن در شب گناهانى را كه در روز انجام داده است ، از بين مىبرد . شرح : از بين بردن گناهان از ناحيه خدا بدان معناست كه : حق اللّه بخشوده شده - حق النفس نيز اصلاح و بخشوده مىشود و اما در رابطه با حق الناس و حقوق ديگران بخشودگى آن از ناحيه خداوند بدين معناست كه انسان موفق به جبران و رضايتجوئى شده و خداوند دل صاحبان حقوق را نسبت به مديون نرم و لطيف مىنمايد و اللّه اعلم . شايد بتوان گفت كه خداوند صاحباختيار تمام انسانهاست و حق الناس هم حق اللّه است و خدا مىبخشد و چون او ببخشد ، و عفو نمايد گويا اين حق از بنده سلب شده و نمىتواند نسبت به او اعتراضى كند يا اصلا از ذهن ذى حق پاك مىنمايد حتى در روز قيامت و هيچ ادعائى نمىتواند بكند در مقابل خداوند از جانب خود به صاحبان حق بخشش مىنمايد كه اين معنا با اسم « جبّار » حرتحق موافق مىباشد . مطلبى ديگر : معاصى و گناهان علاوه بر اثر تكليفى اثر وضعى نيز دارند ، يعنى بر روح و جسم نيز آثارى باقى مىگذارند و تبديل سيئات به حسنات كه در روايات آمده بنا به معرفت هم شامل آثار تكليفى و هم شامل آثار وضعى مىشود . ثواب شبزندهدارى با قرآن : أبي رحمهم اللّه قال حدّثني سعد بن عبد اللّه عن سلمة بن الخطّاب عن محمّد بن اللّيث عن جابر بن إسماعيل عن جعفر بن محمّد عن أبيه عليه السّلام إنّ رجلا سأل أمير المؤمنين عليه السّلام عن قيام اللّيل بالقرآن فقال له أبشر من صلّى من اللّيل عشر ليلة للّه مخلصا ابتغاء ثواب اللّه قال اللّه عزّ و جلّ لملائكته اكتبوا لعبدي هذا من الحسنات عدد ما أنبت اللّه من النّباتات في اللّيل من حبّة و ورقة و شجرة و عدد كلّ قصبة و حوطة [ خوط ] و مرعى و من صلّى تسع ليلة أعطاه اللّه عشر دعوات مستجابات و أعطاه كتابه بيمينه * يوم القيامة و من